แชร์ 3 ปัจจัยหลักเลือกอาหารเม็ดสุนัข ทาสหมาต้องรู้ก่อนซื้อ

เรื่องโภชนาการที่ถูกต้องและเหมาะสมกับน้องหมาแต่ละตัว ถือเป็นสิ่งที่เรา The Animals Society จะอธิบายในหัวข้อนี้เองครับ รับรองว่าอ่านจบแล้วคุณจะเดินเข้าเพ็ทช้อปแล้วหยิบอาหารได้อย่างมั่นใจแน่นอนครับ

Key Takeaways

• เลือกอาหารให้ตรงกับช่วงวัย (สุนัขเด็ก, สุนัขโต, สุนัขสูงวัย) และตรงกับขนาดของสายพันธุ์เสมอ

• ประเมินปริมาณพลังงานที่ได้รับให้เหมาะสมกับระดับกิจกรรมและไลฟ์สไตล์ในแต่ละวันของสุนัข

• หัดอ่านฉลากส่วนผสมทุกครั้ง วัตถุดิบ 3 อันดับแรกควรเป็นเนื้อสัตว์จริง (Real Meat) หรือเนื้อสัตว์ป่น (Meat Meal) ชนิดที่ระบุชื่อสัตว์ชัดเจน

• หลีกเลี่ยงอาหารที่มีส่วนผสมของผลพลอยได้จากสัตว์ที่ไม่ระบุที่มา สีสังเคราะห์ และสารกันบูดเคมี

• สังเกตความเปลี่ยนแปลงหลังการกิน หากมีอาการคัน ขนร่วง หรือถ่ายเหลวเรื้อรัง ควรพิจารณาเปลี่ยนไปใช้โปรตีนทางเลือก หรือสูตร Grain-Free ตามความเหมาะสมของร่างกายสุนัข

ทำไมเราต้องใส่ใจการเลือกอาหารเม็ดสุนัข

หลายคนอาจจะคิดว่าอาหารเม็ดสุนัขยี่ห้อไหนหรือสูตรไหนก็คงเหมือนๆ กัน ขอแค่น้องหมากินอิ่มก็เพียงพอแล้ว แต่ในความเป็นจริง โภชนาการที่ได้รับในแต่ละวันคือตัวกำหนดคุณภาพชีวิตของพวกเขาเลยครับ สุนัขไม่สามารถเดินไปเลือกซื้ออาหารเองได้ พวกเขาต้องพึ่งพาการตัดสินใจของเราทั้งหมด

การเลือกอาหารที่ได้มาตรฐานและตรงกับความต้องการของร่างกาย จะช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดโรคเรื้อรังต่างๆ เช่น โรคไต โรคตับ โรคอ้วน หรือปัญหาผิวหนังอักเสบ นอกจากนี้ อาหารที่ดียังสะท้อนออกมาให้เห็นผ่านเส้นขนที่เงางาม ดวงตาที่สดใส และความร่าเริงตามวัยครับ ดังนั้นการลงทุนเวลาทำความเข้าใจหลักการเลือกอาหาร จึงคุ้มค่ากว่าการต้องมาจ่ายค่ารักษาพยาบาลในอนาคตอย่างแน่นอนครับ

บทความที่เกี่ยวข้อง : แชร์ 4 อาหารสุนัข สูตรเพื่อสุขภาพบำรุงขน พรีเมียมแต่ไม่แพง

3 ปัจจัยคำนึงในการเลือกอาหารสุนัข

การจะบอกว่าอาหารสูตรไหนดีที่สุดนั้น ไม่มีคำตอบที่ตายตัวครับ เพราะน้องหมาแต่ละตัวมีความต้องการที่แตกต่างกัน เราจึงต้องพิจารณาจากปัจจัยส่วนตัวของพวกเขาเป็นหลัก ซึ่งมีประเด็นที่เราต้องตั้งคำถามดังต่อไปนี้ครับ

1.อายุ และช่วงวัยของสุนัข

สุนัขในแต่ละช่วงวัยมีระบบเผาผลาญและการเจริญเติบโตที่ไม่เหมือนกันครับ

• วัยเด็ก (ลูกสุนัข) : ต้องการโปรตีน แคลเซียม และไขมันในปริมาณสูงมาก เพื่อนำไปสร้างกล้ามเนื้อ กระดูก และพัฒนาการทางสมอง อาหารเม็ดสำหรับลูกสุนัขจึงมักให้พลังงานสูงและมีเม็ดขนาดเล็กให้เคี้ยวง่ายครับ

• วัยโตเต็มวัย : ร่างกายหยุดการเจริญเติบโตแล้ว ความต้องการพลังงานจะอยู่ในระดับคงที่เพื่อรักษาสมดุลของร่างกาย การให้อาหารลูกสุนัขกับสุนัขโตอาจทำให้พวกเขาได้รับพลังงานเกินความจำเป็นและกลายเป็นโรคอ้วนได้ครับ

• วัยสูงอายุ : ระบบเผาผลาญจะทำงานช้าลง และมักมีปัญหาเรื่องข้อต่อหรือการย่อยอาหาร อาหารสำหรับสุนัขแก่จึงมักลดปริมาณไขมันลง เพิ่มกากใยเพื่อช่วยเรื่องการขับถ่าย และมักเสริมสารอาหารบำรุงกระดูกและข้อต่อครับ

2.สายพันธุ์และขนาดตัวของสุนัข

ขนาดตัวเป็นอีกหนึ่งตัวแปรที่สำคัญมากครับ สุนัขพันธุ์เล็กอย่างชิวาวาหรือปอมเมอเรเนียน จะมีกระเพาะที่เล็กแต่มีอัตราการเผาผลาญพลังงานที่สูงมาก พวกเขาจึงต้องการอาหารที่ให้พลังงานหนาแน่นในปริมาณการกินที่น้อย และต้องเป็นเม็ดเล็กที่พอดีกับรูปกราม ในขณะที่สุนัขพันธุ์ใหญ่ไซส์ยักษ์อย่างโกลเด้น รีทรีฟเวอร์ หรือไซบีเรียน ฮัสกี้ จะมีโครงสร้างกระดูกที่ต้องรับน้ำหนักตัวเยอะมาก อาหารสำหรับสุนัขพันธุ์ใหญ่จึงต้องควบคุมระดับแคลเซียมและฟอสฟอรัสไม่ให้สูงจนเกินไปในช่วงวัยเด็ก เพื่อป้องกันภาวะกระดูกโตผิดปกติ และต้องการเม็ดอาหารที่ใหญ่เพื่อกระตุ้นการเคี้ยว ป้องกันการกลืนลงไปทั้งเม็ดครับ

3.ปัจจัยเสริม กิจกรรมประจำวันและไลฟ์สไตล์ของสุนัข

น้องหมาที่วิ่งเล่นในสวนกว้างๆ ทุกวัน หรือสุนัขใช้งาน ย่อมต้องการปริมาณแคลอรี่และโปรตีนเพื่อซ่อมแซมกล้ามเนื้อมากกว่าน้องหมาที่ใช้ชีวิตส่วนใหญ่นอนตากแอร์อยู่ในคอนโดครับ หากสุนัขของเรามีกิจกรรมน้อยแต่เราให้โภชนาการสูตรให้พลังงานสูง (High Energy) พลังงานที่เหลือใช้จะถูกเปลี่ยนเป็นไขมันสะสม นำไปสู่ปัญหาโรคอ้วนซึ่งเป็นบ่อเกิดของโรคร้ายแรงอื่นๆ ตามมา เราจึงต้องประเมินไลฟ์สไตล์ของลูกรักประกอบการตัดสินใจเสมอครับ

3 วิธีการอ่านฉลากส่วนผสมอาหารเม็ดสุนัข

เมื่อเราเข้าใจความต้องการของน้องหมาแล้ว ด่านต่อไปคือการพลิกดูหลังถุงอาหารครับ นี่คือจุดที่บอกความจริงทั้งหมดว่าแบรนด์นั้นๆ ใช้วัตถุดิบคุณภาพระดับไหน ซึ่งเรามีหลักการง่ายๆ ในการตรวจสอบดังนี้ครับ

1.วัตถุดิบ 3 อันดับแรกบนฉลากบ่งชี้คุณภาพที่แท้จริง

ตามกฎหมายการระบุฉลากอาหารสัตว์ ผู้ผลิตจะต้องเรียงลำดับส่วนผสมจาก "น้ำหนักมากที่สุดไปหาน้อยที่สุด" ก่อนผ่านกระบวนการทำให้แห้งครับ นั่นหมายความว่า ส่วนผสมใน 3 ถึง 5 อันดับแรก คือสัดส่วนหลักที่อยู่ในอาหารถุงนั้น หากเราเห็นคำว่า เนื้อไก่สด (Fresh Chicken) เนื้อปลาแซลมอน (Salmon) อยู่เป็นอันดับแรก นั่นแปลว่าอาหารสูตรนั้นใช้เนื้อสัตว์จริงๆ เป็นแหล่งโปรตีนหลัก ซึ่งย่อยง่ายและดูดซึมได้ดีกว่า แต่ถ้าเปิดมาเจอ ข้าวโพด ปลายข้าว หรือกากถั่วเหลือง นำมาเป็นอันดับหนึ่ง นั่นอาจหมายความว่าอาหารสูตรนั้นเน้นคาร์โบไฮเดรตเพื่อลดต้นทุน ซึ่งไม่ตอบโจทย์ธรรมชาติของสุนัขที่เป็นสัตว์กินเนื้อครับ

2.การสังเกต By-products อื่น ๆ

คำว่า "ผลพลอยได้จากสัตว์" หมายถึง ชิ้นส่วนอื่นๆ ของสัตว์ที่เหลือจากการคัดเนื้อออกไปแล้ว เช่น เครื่องใน กระดูก เลือด หรือหัว ซึ่งในความเป็นจริง เครื่องในบางชนิดมีวิตามินสูงและเป็นประโยชน์ครับ แต่ปัญหาคือเราไม่สามารถรู้ได้เลยว่าผู้ผลิตใส่อะไรลงไปบ้าง หากบนฉลากระบุชัดเจนว่า "ผลพลอยได้จากไก่" (Chicken By-products) ยังพอรับได้เพราะเรารู้แหล่งที่มา แต่ถ้าระบุลอยๆ ว่า "ผลพลอยได้จากสัตว์ปีก" (Poultry By-products) หรือ "ผลพลอยได้จากสัตว์" (Animal By-products) แบบนี้ควรเลี่ยงครับ เพราะเป็นการใช้วัตถุดิบเกรดต่ำและเสี่ยงต่อการเกิดอาการแพ้ได้ง่าย

3.สารปรุงแต่ง สารกันบูด และสีสังเคราะห์

สุนัขตาบอดสีและไม่ได้สนใจความสวยงามของเม็ดอาหารเลยครับ การที่อาหารเม็ดมีสีสันสดใส แดง เขียว เหลือง ล้วนเป็นการใส่สีสังเคราะห์เพื่อดึงดูดสายตาเจ้าของทั้งสิ้น ซึ่งสารเคมีเหล่านี้สะสมในตับและไตของสุนัขได้ นอกจากนี้ ควรหลีกเลี่ยงสารกันบูดเคมีอย่าง BHA, BHT หรือ Ethoxyquin แล้วเปลี่ยนมามองหาอาหารที่ถนอมคุณภาพด้วยวิธีธรรมชาติ เช่น การใช้วิตามินอี (Mixed Tocopherols) หรือวิตามินซี แทนจะปลอดภัยกว่ามากในระยะยาวครับ

ตารางเปรียบเทียบประเภทแหล่งโปรตีนในอาหารเม็ดสุนัข

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น เรามาดูการเปรียบเทียบคำศัพท์ที่มักพบบนฉลากกันครับ ว่าแต่ละแบบให้คุณค่าทางโภชนาการแตกต่างกันอย่างไรบ้าง

ประเภทของแหล่งโปรตีนที่ระบุบนฉลาก	ความหมายและที่มาของวัตถุดิบ	คุณภาพและการดูดซึมนำไปใช้	ข้อสังเกตเพิ่มเติม
เนื้อสัตว์สด (Fresh Meat / Real Meat)	เนื้อสัตว์ล้วนๆ ที่ยังไม่ผ่านการรีดน้ำออก เช่น เนื้อไก่ เนื้อแกะ เนื้อวัว	ดีเยี่ยม ย่อยง่าย สุนัขดูดซึมกรดอะมิโนไปใช้ได้เต็มที่	เมื่อผ่านความร้อนนำน้ำออก น้ำหนักจะลดลง อาจตกไปอยู่อันดับรองๆ ในสัดส่วนจริง
เนื้อสัตว์ป่น (Meat Meal)	เนื้อสัตว์ที่ผ่านกระบวนการรีดน้ำและไขมันออกจนเป็นผงแห้ง	ดีมาก ให้โปรตีนเข้มข้นกว่าเนื้อสัตว์สดในปริมาณน้ำหนักที่เท่ากัน	ต้องระบุชนิดสัตว์ชัดเจน เช่น Chicken Meal ถือว่าเป็นแหล่งโปรตีนที่ดี
ผลพลอยได้จากสัตว์ (By-Product Meal)	ชิ้นส่วนที่เหลือจากการชำแหละ เช่น เครื่องใน หัว เท้า กระดูก	ปานกลางถึงต่ำ ขึ้นอยู่กับเกรดของชิ้นส่วนที่ผู้ผลิตเลือกใช้	ย่อยยากกว่าเนื้อสัตว์ปกติ หากน้องหมามีระบบขับถ่ายอ่อนแอควรหลีกเลี่ยง
โปรตีนจากพืช (Plant-based Protein)	กลูเตนข้าวโพด กากถั่วเหลือง สกัดมาเพื่อเพิ่มเปอร์เซ็นต์โปรตีนรวม	ต่ำ สุนัขไม่มีเอนไซม์ย่อยพืชได้ดีเท่าสัตว์กินพืช ขาดกรดอะมิโนที่จำเป็นบางชนิด	มักใช้ในอาหารเกรดประหยัดเพื่อลดต้นทุน ทำให้สุนัขอึเยอะและมีกลิ่นเหม็น

อาหารเม็ดสูตรพิเศษที่ออกแบบมาเฉพาะจำเป็นไหม

ในปัจจุบันมีนวัตกรรมทางโภชนาการที่เจาะลึกมากขึ้น เพื่อแก้ปัญหาเฉพาะจุดให้กับสุนัขที่มีเงื่อนไขทางสุขภาพบางอย่างครับ เราลองมาดูกันว่าสูตรทางเลือกเหล่านี้มีอะไรน่าสนใจบ้าง

1.สูตรเกรนฟรี (Grain-Free) ปราศจากธัญพืช

อาหารสูตร Grain-Free คืออาหารที่ตัดส่วนผสมของธัญพืชอย่าง ข้าวโพด ข้าวสาลี ข้าวบาร์เลย์ หรือถั่วเหลืองออกไปทั้งหมด และใช้แหล่งคาร์โบไฮเดรตจากมันฝรั่งหรือถั่วลันเตาแทน ซึ่งเหมาะมากๆ สำหรับสุนัขที่มีภาวะภูมิแพ้อาหารหรือแพ้กลูเตน อาการแพ้มักแสดงออกทางผิวหนัง เช่น คัน เกา ขนร่วง หรือท้องเสียเรื้อรังครับ แต่หากน้องหมาของคุณสุขภาพแข็งแรงดี ไม่ได้มีประวัติการแพ้ธัญพืช อาหารสูตรเกรนฟรีก็อาจไม่ใช่ความจำเป็นสูงสุดครับ สิ่งสำคัญคือการเลือกอาหารที่มีเนื้อสัตว์คุณภาพดีเป็นหลักมากกว่า

2.สุนัขที่มีภาวะแพ้อาหารง่ายหรือมีโรคประจำตัว

สำหรับสุนัขที่แพ้โปรตีนจากไก่หรือวัว ซึ่งเป็นสาเหตุการแพ้อันดับต้นๆ ของสุนัข เราอาจต้องพิจารณาเปลี่ยนไปใช้โปรตีนทางเลือก (Novel Protein) เช่น เนื้อแกะ เนื้อปลาแซลมอน เนื้อเป็ด หรือเนื้อจระเข้ ซึ่งร่างกายสุนัขไม่คุ้นเคย โอกาสแพ้จึงน้อยลงครับ ส่วนสุนัขที่มีโรคประจำตัวอย่างโรคไตหรือโรคตับ อันนี้จำเป็นต้องปรึกษาสัตวแพทย์อย่างใกล้ชิด เพื่อเปลี่ยนไปกินอาหารสูตรประกอบการรักษาโรค (Prescription Diet) ที่มีการคุมปริมาณโปรตีน ฟอสฟอรัส และโซเดียมอย่างเข้มงวดครับ

Q&A

เราได้รวบรวมคำถามที่คนรักสุนัขมักจะถามกันบ่อยๆ มาไขข้อข้องใจให้เคลียร์กันตรงนี้เลยครับ

Q: สามารถนำอาหารเม็ดของแมวมาให้สุนัขกินสลับกันได้หรือไม่?

A: ไม่ควรทำอย่างเด็ดขาดครับ อาหารแมวมีปริมาณโปรตีนและไขมันที่สูงกว่าความต้องการของสุนัขมาก หากสุนัขกินติดต่อกันจะส่งผลให้ตับและไตทำงานหนักเกินไป และเสี่ยงต่อภาวะตับอ่อนอักเสบได้ครับ

Q: หากต้องการเปลี่ยนยี่ห้ออาหารเม็ดให้สุนัข สามารถเทเปลี่ยนใหม่รวดเดียวเลยได้ไหม?

A: การเปลี่ยนอาหารกะทันหันมักทำให้สุนัขท้องเสียหรืออาเจียนครับ เพราะแบคทีเรียในลำไส้ปรับตัวไม่ทัน ควรใช้วิธีค่อยๆ ผสมอาหารใหม่ลงในอาหารเก่า โดยเริ่มจาก 25% ในช่วงวันแรกๆ แล้วค่อยๆ เพิ่มสัดส่วนขึ้นจนครบ 100% ภายในระยะเวลาประมาณ 7-10 วันครับ

Q: น้องหมาเบื่ออาหารเม็ด กินยาก ควรเลือกหรือจัดการอย่างไรดี?

A: ลองเลือกอาหารเม็ดที่มีกลิ่นหอมจากเนื้อสัตว์จริงโดยไม่พึ่งกลิ่นสังเคราะห์ดูครับ หรืออาจจะเติมท็อปปิ้งที่มีประโยชน์อย่างน้ำซุปต้มกระดูกแบบไม่ปรุงรส หรือเนื้อสัตว์ต้มสุกคลุกเคล้าลงไปเล็กน้อย เพื่อเพิ่มความน่ากินและกระตุ้นความอยากอาหารครับ

Q: อาหารเม็ดที่มีราคาแพงแปลว่าเป็นอาหารที่ดีที่สุดสำหรับสุนัขของเราเสมอไปใช่ไหม?

A: ไม่เสมอไปครับ อาหารราคาแพงมักใช้วัตถุดิบเกรดพรีเมียมก็จริง แต่น้องหมาของเราอาจจะไม่ถูกปาก หรือกินแล้วร่างกายดูดซึมได้ไม่ดีเท่าที่ควร อาหารที่ดีที่สุดคืออาหารที่ใช้วัตถุดิบคุณภาพ ได้รับการรับรองมาตรฐาน และเมื่อสุนัขของเรากินเข้าไปแล้ว สุขภาพกายแข็งแรง ขนสวย และขับถ่ายเป็นก้อนสวยงามครับ

The Animals Society ขอส่งท้ายด้วยการร่วมเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนแฟชั่นของคนรักสัตว์ ด้วยการบริจาคให้น้อง ๆ ได้ที่เว็บไซต์ที่ทางเรารวบรวมมา คลิกที่นี่ โดยเป็นการบริจาคแบบทางตรง โดยไม่ผ่านตัวกลางใด ๆ เพื่อช่วยเหลือเพื่อนสัตว์โลกของเราได้มีที่พึ่งพิงมากขึ้น